» Meisje met de parel heeft geen parel, wel wimpers DailyChannelTV

Meisje met de parel heeft geen parel, wel wimpers

Den Haag – Miljoenen mensen bekeken Vermeer’s schilderij “Het meisje met de parel” maar zagen het niet: de “Parel” kan helemaal geen parel zijn geweest. De bekende wetenschapper Vincent Icke laat in deze aflevering zien hoe hij tot deze opzienbarende conclusie is gekomen. Moeten de kunstgeschiedenis boeken herschreven worden? Internationaal onderzoek met beeld-en spantechnieken, digitale microscopie en verfmonsters heeft onlangs aangetoond dat de ontbrekende wimpers er toch zijn: kleine haartjes rond beide ogen. Vermeer gebruikte onder andere ultramarijn als verfingredient. Deze stof was afkomstig uit het huidige Afghanistan en was duurder dan goud.

Het Mauritshuis komt met de volgende informatieve reactie op de wetenschappelijke ontdekking van astrofysicus Vincent Icke: Het artikel van Vincent Icke bevestigt wat we hier in het Mauritshuis al langer dachten en schreven over Vermeers Meisje met de parel. Sterker nog, het is één van de leuke weetjes over dit schilderij. Net als dat het ooit in 1881 voor fl. 2,30 op een veiling verworven werd door de vorige eigenaar. Op het bijschrift bordje van het schilderij wordt de onwaarschijnlijke afmeting van de parel ook benoemd. Vincent Icke komt tot dezelfde conclusie, maar via een heel ander inzicht en onderzoek. Het Mauritshuis heeft met veel interesse kennis genomen van zijn bevindingen. Het toont aan wat zeventiende-eeuwse schilderijen zo interessant maakt om naar te kijken: niets is wat het lijkt.
Over het sieraad in het oor van Vermeers meisje schreef het Mauritshuis al eerder dat het geen echte parel is. Want net als de tulband is ook de “parel” geen alledaagse kledingdracht bij in de zeventiende-eeuwse Hollandse meisjes. Quentin Buvelot (hoofdconservator Mauritshuis) beschreef samen met collega-conservator Ariane van Suchtelen het schilderij in de catalogus bij een tentoonstelling van hoogtepunten uit het Mauritshuis in Bologna, eerder dit jaar. Zij schreven toen: “Tot de meest in het oog springende onderdelen van Vermeers schilderij behoren het hoofddeksel van het meisje en de parel in haar oor. Het hoofddeksel bestaat uit een gele doek, waarover een blauwe doek langs haar voorhoofd is geknoopt. Het geelgroene jasje is zo los geschilderd, dat het niet eenvoudig is vast te stellen van welke stof het is gemaakt. Waarschijnlijk gaat het om een wollen stof. Dit kledingstuk is vaak beschouwd als onderdeel van de exotische kostumering van het meisje, maar het gaat hier juist wel om een eigentijds jasje. De laag ingezette mouw met de kleine plooitjes zijn namelijk kenmerkend voor de mode van de jaren zestig van de zeventiende eeuw, toen dit schilderij ontstond. De parel in het oor van het meisje is opvallend groot. Waar tegenwoordig de meeste parels uit kwekerijen afkomstig zijn, waren ze in de zeventiende eeuw afkomstig uit de natuur. Parels worden gevormd in oesterachtige zeemossels. Grote parels waren zeldzaam en kwamen terecht bij de rijkste mensen op aarde. Er waren in de zeventiende eeuw voor veel minder geld ook van glas vervaardigde parels in omloop, vaak afkomstig uit Venetië. Men gebruikte dan glas dat werd gevernist om het een matte glans te geven. Misschien dat het meisje is voorzien van een dergelijke ambachtelijk vervaardigde ‘parel’.” Overigens dateert de titel van het schilderij al van vele jaren voor het verschijnen van Tracy’s Chevaliers bekende boek over het schilderij—uit een inventarisatie van oude titels bleek dat er door de jaren heen uiteenlopende titels zijn gebruikt. In wat mogelijk de oudste beschrijving is, in een boedelinventaris van Vermeers bezittingen uit 1676, wordt het doek samen met een ander schilderij als ‘Twee tronijen geschilderd op sijn Turx’ beschreven. Vaste titels voor schilderijen bestaan eigenlijk niet, het betreft veelal moderne naamgevingen. Dit schilderij heeft lange tijd ook “Meisje met de tulband” geheten, en “Meisjeskopje”, totdat in 1995 in de catalogus bij de Vermeer-tentoonstelling de keuze viel op “Meisje met de parel”, een titel die daarvoor overigens ook al werd gebruikt.

Professionele presentatie voor bedrijf of organisatie, mail naar: business@dailychanneltv.com